Diyabet ve Ayak Sorunları

Diyabet ayaklarımda nasıl bir etki yapabilir?

Kan şekerinin sürekli olarak yüksek olması, ciddi sorunlara yol açabilir. Özellikle ayaklar açısından birçok tehlike vardır. Diyabet hastalığında ortaya çıkan iki durum olan; diyabetik sinir harabiyeti ve damar hastalıkları, ayaklara (ve vücudun diğer kısımlarına) zarar verebilir.

Diyabetik sinir harabiyeti nedir?

Kan şekerinin sürekli olarak yüksek olması ve kontrolsüz diyabet, sinir hasarına neden olabilir. Bunun sonucunda da ayaklarda ağrı oluşur ve ısıyı hissetme yeteneği bozulabilir. Tip 2 diyabetlilerde “duyusal sinir hasarı” olarak adlandırılan bu durum, ayaklardaki sorunları fark etmeyi engeller. Diyabetlilerin %10’unda, damar hastalıkları ve sinir hasarına bağlı ayak ülserleri gelişir ve his kaybı nedeniyle, bu yara ya da kesikler fark edilmeyebilir. Bu durum, zedelenen bölgenin mikrop kapmasına neden olabilir. Sinir hasarı, ayak kaslarının işlev görmesini de zorlaştırarak, düzgün basamama nedeniyle yaralanmalara neden olabilir.

Damar hastalığının etkileri nelerdir?

Diyabet varlığında kan akımı zayıflar ve bu nedenle yaraların iyileşme süreleri uzar. Çevresel damar hastalığı, kollar ve bacaklara giden kan akımının tehlikede olduğu durumu ifade eder. Kan akımının zayıflaması, mikrop kapmış olan bölgelerin iyileşme olasılığını azaltır. Yetersiz kan akımının olduğu bölgede; doku ölümü, ülser ve gangren tehlikesi artar.

Diyabeti olan bireylerde sık rastlanan ayak sorunları nelerdir?

Ayak sorunları herkeste oluşabilir; ancak diyabeti olan bireylerde bu durumlar mikrop kapma, hatta uzuvların kesilip alınması gibi ciddi sorunlara yol açabilir.

Atlet ayağı

Ayakta oluşan mantar hastalığına atlet ayağı denilir. Etkilenen bölgede; çatlak, kaşınma ve kızarıklık gözlenir. Mantar, deriye bir çatlaktan girer ve mantarları yok etmeye yönelik ilaçlar ile tedavi edilmesi gerekir. Ağızdan alınan ilaçlara ilaveten kremler de kullanılabilir.

Tırnak mantarı hastalığı

Mantar varlığında; tırnaklar kalınlaşır, kolay kırılgan, kirli sarı-kahverengi bir görünüm ortaya çıkar. Mantarın yerleştiği alan ufalanabilir ya da tırnaktan ayrılabilir. Mantarlar, parmakların kapalı olduğu ayakkabıların yarattığı ılık, nemli ve karanlık bir ortamda gelişirler. Tırnakların hasar görmesi de, tırnakta mantarın yerleşme riskini artırır. Mantar hastalıklarını tedavi etmek zordur; ama imkansız değildir. Tırnak mantarı için en iyi tedavi ağızdan alınan ilaçlardır. Bölgesel tedaviler yalnızca birkaç tip mantarda etkilidir. Etkilenen bölgeleri çıkarmak için bazen cerrahi tedavi gerekebilir.

Nasır

Ayağın alt kısmında oluşan deri kalınlaşmasına bağlı sert alanlara nasır denilir. Dengesiz kilo dağılımı, derideki anormallikler ya da ayağa uymayan ayakkabıların giyilmesi nasıra neden olabilir. Nasır tedavisi için şu önerileri deneyebilirsiniz:
– Duş ya da banyodan sonra nasırlı alanı ponza taşı ile ovun.
– Ayakkabılarınızın içerisine tamponlu iç-astar ya da keçe koyun.
– Nasırı yumuşatacak reçeteli bir ilaç almak için doktorunuza başvurun.

Deri boynuzu

Deri boynuzu; ayak parmakları arasında veya parmağın kemikli bir bölgesinde görülen, deride kalınlaşmaya bağlı düğme biçimli bir alandır. Basınç ve sürtünme sonucunda oluşur. Deri boynuzunun tedavisi için şu önerilerden faydalanabilirsiniz:

– Duş veya banyo sonrası deri boynuzunun olduğu bölgeyi ponza taşı ile bastırmadan ovun.
– Reçetesiz satılan deri boynuzu tedavi uygulamalarını kullanmayın.
– Asla keskin bir cisimle kesmeye çalışmayın, ciddi yaralanmalara neden olabilirsiniz.

Kabarcıklar

Kabarcıklar; deride sürtünmeye bağlı oluşan, içi sıvı dolu kabarık alanlardır. Tedavi açısından kabarcığı patlatmak doğru değildir; çünkü etrafını saran deri onu mikroplardan korumaktadır. Kabarcığın tedavisi için bulunduğu bölgeyi temiz tutmak, bakterileri önleyen krem ya da merhem kullanmak ve mikrop kapma riskini azaltmak için sargı bezi ile sarmak gerekir.

Hallux Valgus (Başparmak eklemi şişliği)

Başparmak ekleminin dış kısmında, şekil bozukluğuna bağlı oluşan; şişlik, ağrılı, kızarık ve nasırlaşmış bir bölgedir. Bu tür bir şişlik, başparmağın açısının içe dönmesine neden olur. Her iki ayakta da görülebilir ve bazı ailelerde sık rastlanabilir. Ayak parmakları için yeterince yer bulunmayan yüksek topuklu ayakkabıların giyilmesi, başparmağı doğal olmayan bir şekle zorlayarak şişlik riskini artırır. Şişliği keçe ya da köpüklü bir tamponla kapatmak yardımcı olabilir. Ayak parmağını ayıran özel cihazlar, parmakları hizada tutmak için kullanılabilir. Eğer şişlik çok ağrılı ya da gözü rahatsız eden şekilde ise cerrahi yöntemler gerekebilir.

Deride kuruluk

Kurumuş ve çatlamış deri, bakteri ve diğer mikropların vücuda girerek bölgenin mikrop kapmasını kolaylaştırır. Nemlendirici sabunlar, losyonlar ve diğer ürünler mikrop engelleyici özellikteki deriyi; yumuşak, bütünlüğü bozulmamış ve sağlıklı tutmak için yardımcı olabilir.

Ayak ülserleri

Ayak ülserleri, hayatı etkileyebilen tehlikeli yaralardır. Ayaktaki küçük bir sıyrık, ciltteki bozulma ile yaranın mikrop kapmasına neden olabilir. Diyabetlilerde yaralar yavaş iyileşir; hatta hiç iyileşmeyebilir. Ciddi sorunlara neden olmaması için erken tanı ve tedavi gerekir. Doktorunuz ayakta oluşan yaranın uygun şekilde tedavisi ile ilgili en doğru bilgiyi verecektir.

Çekiç parmak (İçe kıvrık ayak parmakları)

Ayak parmağı kaslarındaki zayıflama “çekiç parmak” denilen kıvrılmış görüntüye neden olur. Kasların zayıflaması nedeniyle kiriş kısalır ve parmak kasılır. Çekiç parmak kalıtsal olabilir. Ayak parmakları için yeterince yer bulunmayan çok küçük ayakkabıların giyilmesi sonucu da ortaya çıkabilir. Çekiç parmak; nasır, yara ve kabarcığa neden olup, yürümeyi güçleştirebilir. Düzeltici ayakkabılar ve ateller, pozisyonu değiştirerek tedavi etmeye yardımcı olabilir. Bazı durumlarda, etkilenen parmakları düzleştiren cerrahi bir girişim gerekebilir.

Tırnak batması

Tırnak batması terimi, tırnağın, kenarındaki derinin üzerine doğru uzaması durumudur. Ağrı, basınç ve hatta derinin kesilmesine neden olabilir. Ayağı sıkan ve uymayan ayakkabılar, tırnak batması riskini artırır. Koşmak ya da oksijen gerektiren egzersizler de rol oynayabilir. Tırnak batmasını önlemenin en iyi yolu tırnak bakımıdır. Eğer tırnak batması şiddetli ise veya mikrop kapmışsa bir uzman tarafından tedavi edilmesi gerekir. Bazı durumlarda, etkilenmiş olan tırnağın ve tırnağın büyüme plağının cerrahi olarak çıkarılması gerekebilir.
Ayak tabanı siğilleri
Ayağın tabanındaki küçük siyah noktalar ya da deliklerin bulunduğu kalınlaşmış alanlar siğil olabilir. Ayak tabanındaki siğillere virüsler neden olur. Etkilenmiş alan ağrılıdır; tek başına ya da kümeler halinde olabilir. Tedavi için reçetesiz ürünler kullanılmamalıdır. Doktorunuzdan, ayak tabanındaki oluşumun ne olduğunu ve uygun tedavi yaklaşımını öğrenebilirsiniz.

Ayak ile ilgili bu sorunlar önlenebilir mi?

Ayaklarınıza iyi bakmanız bu sorunları ortaya çıkmadan önleyebilir. Sık rastlanan sorunlar ve bunlarla ilişkili ciddi rahatsızlıkları azaltmak için, aşağıda birkaç öneri yer almaktadır.

Diyabet ve ayak sorunları – Önleme önerisi #1

Diyabet, sağlığınıza özel bir dikkat göstermenizi gerektirir. Beslenme biçimi, diyet, egzersiz ve ilaçlarınızı doktorunuzun yönlendirmesine uygun şekilde düzenleyin. Şekerinizi önerilen aralıkta tutmak, sağlık durumu ve ayaklarınız için yapabileceğiniz en önemli uygulamalardır.

Diyabet ve ayak sorunları – Önleme önerisi #2

Ayaklarınızı; kızarıklık, kabarcık, yara, nasır ve diğer belirtiler yönünden her gün dikkatle gözden geçirin. Özellikle, eğer kan akımı yetersiz ise, günlük ayak kontrolü çok önemlidir.

Diyabet ve ayak sorunları – Önleme önerisi #3

Ayak bakımınızı uygun bir şekilde yapabilmeniz için aşağıdaki önerileri uygulayın:
Ayaklarınızı tahriş etmeyen bir sabun ve ılık su ile her gün yıkayın; ancak suda bekletmeyin. Yıkadıktan sonra ayağınızı kurulayın. Özellikle parmak aralarını kurulamaya özen gösterin. Parmak aralarına losyon sürmeyin. Nemlendiriciler için doktorunuza danışın.

Diyabet ve ayak sorunları – Önleme önerisi #4

Ayak banyosundan sonra ayağınızın nasır ya da deri boynuzu gibi sertleşmiş olan kısımlarını pürüzsüz hale getirmek için ponza taşı ya da törpü kullanın. Aynı yönde hareket ettirmek en etkili yöntemdir. Ponza taşı ya da törpüyü doğru kullanabilmeniz için doktorunuza danışın.

Diyabet ve ayak sorunları – Önleme önerisi #5

Tırnak batmasını engellemeye yardımcı olmak için aşağıda yer alan önerileri uygulayın:
* Haftada bir ayak tırnaklarınızı gözden geçiriniz.
* Tırnak makası ile ayak tırnaklarınızı düz bir şekilde boydan boya kesiniz.
* Tırnakların kenarlarını yuvarlamayınız ve çok kısa kesmeyiniz.
* Tırnaklarınızı kestikten sonra, tırnak uçlarındaki kaba yüzeyi törpüleyin.

Diyabet ve ayak sorunları – Önleme önerisi #6

Ayağınız için uygun ayakkabı, kısa ve uzun çoraplar kullanmak; uzun süreli bir koruma sağlamaya yardımcı olur. Şu önerileri uygulayın:
* Yumuşak, elastik ve iyi oturan çoraplar kullanın. Yatarken ayaklarınız soğuyorsa, kısa çorap giyerek yatın. Sandalet giymeyin. Evde bile olsanız çıplak ayakla dolaşmayın.
* Ayağınız için uygun ayakkabılar giyin. Deri ya da keten gibi yumuşak malzemelerden yapılmış ayakkabıları tercih edin ve ayağınızın ayakkabıya alışması için zaman tanıyın.
* Her zaman ayak parmaklarının kapalı olduğu ayakkabılar giyerek ayağınızı koruyun.
* Başparmak eklemindeki şekil bozuklukları nedeniyle daha geniş bir ayakkabıya ihtiyacınız varsa; bazı mağazalardan ve internet üzerinden bu tipteki ayakkabılara ulaşabilirsiniz.

Diyabet ve ayak sorunları – Önleme önerisi #7

Ayağınıza giden kan akımını korumak için aşağıdaki önerileri uygulayın:
* Otururken ayaklarınızı yukarı konumda tutun ve parmaklarınızı sık sık oynatın.
* Esnetme yapmak için ara verin. Ayaklarınızla her iki yönde daireler çizin.
* Bacaklarınızı, özellikle uzun süreli olarak, üst üste atmayın.

Diyabet ve ayak sorunları – Önleme önerisi #8

Sigara içmek, kan akımını yavaşlatır. Sigara içmeyin, sigara içiyorsanız bırakın.

Diyabet ve ayak sorunları – Önleme önerisi #9

Diyabeti olan bireyler, ayaklarıyla ilgili herhangi bir sorun yaşamasalar bile, 2-3 ayda bir ayak muayenesi için doktora başvurmalıdırlar. Doktorunuzdan, her kontrolde, ayağınızı ayrıntılı olarak muayene etmesini talep edin. Ayak muayenesinde yapılması gerekenler şunlardır:
* Ayağın üst ve altının, parmak aralarının muayene edilmesi
* Derinin ısısı ve renginin değerlendirilmesi, ayak nabızlarının kontrol edilmesi
* Monofilaman adı verilen bir araçla duyunun değerlendirilmesi

Doktora ne zaman başvurmalıyım?

Ayağınızda aşağıdaki durumlardan herhangi birinin bulunduğunu fark ederseniz doktorunuzu arayınız:
* Derinin renginde ya da sıcaklığındaki değişiklik
* Ayakta ya da ayak bileğinde şişme ve bacak ağrısı
* Deri boynuzu, nasır, tırnak batması, enfeksiyon ya da kuru, çatlamış deri görünümü
* Ayakta kötü, ısrarlı ve alışılmadık bir kokunun oluşması
* Ayak tırnağında batma ya da mantar gelişmesi
* İrin akıtan, sızıntı yapan, açık ve/veya yavaş iyileşen yaralar

Bir önceki yazımız olan Şeker Hastalığına Ameliyatlı Tedavi - CNN Turk başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

www.metabolikcerrahi.com web sitesinin içeriği bilgilendirmeye yönelik hazırlanmış olup, tıbbi teşhis ve tedavi özelliği taşımaz.
www.metabolikcerrahi.com'un içeriği izinsiz ve kaynak gösterilmeden kopyalanamaz, alıntı yapılamaz.
Sitemap - Diyabet - Şeker Hastalığı - İleal İnterpozisyon - Şeker Ameliyatı - Obezite Ameliyatı
go to top