Kan Şekeri Dalgalanmasının 20 Nedeni?

Şekeri Yükselten Besinler ve Nedenler

1) Kafein
kan-sekeri-dalgalanmasi-2Kahve içtikten sonra, içtiğiniz şey kalori içermeyen siyah kahve bile olsa, kan şekeriniz yükselebilir. Bunun nedeni kafeindir. Bu durum; siyah çay, yeşil çay ve enerji içecekleri için de geçerlidir. Her diyabetli bireyin yiyecek ve içeceklere verdiği reaksiyon farklıdır. Bu nedenle, kendi vücudunuzun tepkilerini takip etmek en iyisidir. İroni gibi görünse de; kahvede bulunan diğer bileşikler, sağlıklı bireylerde tip 2 diyabet gelişimini önlemeye yardımcı da olabilir.

 

2) Şeker eklenmemiş yiyecekler
Bu tarz yiyeceklerin çoğu kan şekerinizi yükseltecektir. Bunun nedeni; içindeki nişasta nedeniyle hala bol miktarda karbonhidrat bulundurma ihtimalidir. Yemeye başlamadan önce “Besin Değerleri” etiketindeki toplam karbonhidrat miktarını kontrol etmek faydalı olacaktır. Ayrıca sorbitol ve ksilitol gibi şeker alkollerine de dikkat edilmelidir. Bunlar şekerden, yani sukrozdan daha az karbonhidratlı olup, tatlılık verirler; ama yine de şekerinizi yükseltecek kadar karbonhidrata da sahip olabilirler.

3) Çin yemekleri
Bir tabak susamlı biftek ya da tatlı-ekşi tavuk yemeği yediğinizde, sorun yaratan sadece beyaz pirinç değildir. Yüksek miktarda yağ içeren yiyecekler, kan şekerinizin daha uzun süre yüksek kalmasına neden olabilir. Bu durum; pizza, patates kızartması ve yüksek miktarda şeker ve yağ içeren diğer yiyecekler için de geçerlidir. Bir yemeğin bünyenizi nasıl etkilediğini bilmek için, yedikten 2 saat sonra kan şekerinizi kontrol edebilirsiniz.

4) Soğuk algınlığı ve enfeksiyonlar
Eğer vücudunuz bir hastalıkla mücadele ediyorsa, kan şekeriniz yükselir. Hidrasyonu sağlamak için sıvı tüketimini artırmak gerekir. İki saatten uzun süren ishal veya kusma yaşadıysanız ya da 2 gün süresince hastalığınızda herhangi bir iyileşme belirtisi olmuyorsa; doktorunuzu aramalısınız. Antibiyotikler ve sinüsleri temizleyen “dekonjestan” gibi ilaçların, şekerinizi de etkileyebileceğini bilmelisiniz.

kan-sekeri-dalgalanmasi-stres5) Stres
Eğer işyerinizde mutlu değilseniz; bu ağır bir darbedir. Vücudunuz stres altındayken şekerinizi yükseltebilen hormonlar salgılar. Tip 2 diyabetli bireylerde bu duruma daha sık rastlanır. Derin nefes alarak ve egzersiz yaparak rahatlayabilirsiniz. Ayrıca; eğer mümkünse, stres kaynağı olan şeyleri değiştirmeye çalışmalısınız.

6) Simit
Bir dilim beyaz ekmek ile bir parça simit arasında belirgin bir fark vardır. Simit, bir dilim ekmekten daha fazla şeker içerir. Aynı zamanda daha yüksek kalorilidir. Yani eğer simit aşeriyorsanız; mini versiyonunu tercih etmenizde fayda var.

7) Sporcu içecekleri
Bu tarz içecekler, sıvı kaybını hızla yerine koymaya yardımcı olmak için üretilmişlerdir; ancak bazıları bir gazoz kadar şeker içerir. Bir saatten az süren orta düzey bir antreman için, ihtiyacınız olan tek şey sade sudur. Daha uzun süren ve daha ağır egzersiz için sporcu içecekleri uygun olabilir. Ama önce; içeriğindeki kalori, karbonhidrat ve minerallerin sizin için uygun olup olmadığını doktorunuza sormalısınız.

8) Kuru meyveler
Meyve, sağlıklı bir seçimdir. Ancak kurutulmuş meyveler, daha küçük porsiyonlara daha çok karbonhidrat sığdırırlar. Sadece 2 yemek kaşığı kuru üzüm, yaban mersini kurusu ya da vişne kurusu; bir porsiyon yaş meyve ile aynı miktarda karbonhidrat bulundurur. 3 adet hurmada, 15 gram karbonhidrat vardır.

9) Steroidler ve diüretikler (Kortizon ve idrar söktürücüler)
İnsanlar; cilt lezyonlarık, artrit, astım ve diğer birçok hastalığı tedavi etmek için, prednison gibi kortikosteroidler alırlar. Ama bu ilaçlar kan şekerinizi yükseltebilir. Hatta bazı kişilerde şeker hastalığını tetikleyebilir. Yüksek tansiyon için verilen diüretikler de bunu yapabilir. Ayrıca, bazı antidepresanlar da şekeri yükseltebilir veya düşürebilir.

10) Soğuk algınlığı ilaçları
Psödoefedrin veya fenilefrin içeren dekonjestanlar kan şekerinizi yükseltebilir. Ayrıca bazı soğuk algınlığı ilaçları bir miktar şeker veya alkol içerebilir. Bu nedenle; bu bileşenlerin bulunmadığı ürünleri tercih etmenizde fayda var. Antihistaminikler kan şekeri ile ilgili bir problem yaratmaz. Reçetesiz satılan ilaçları almadan önce, muhtemel etkileri hakkında eczacınıza danışmalısınız.

11) Oral Kontraseptifler (Doğum kontrol hapları)
Östrojen içerikli olanlar, vücudunuzun insülin mekanizmasını etkileyebilir. Yine de, oral kontraseptifler, diyabetli kadınlarda güvenilirdir. Amerikan Diyabet Derneği; norgestimate ve sentetik östrojen kombinasyonu olan hapları önermektedir. Ayrıca, doğum kontrol iğneleri ve implantların, diyabetli kadınlar için güvenilir olduğunu; ancak yine de kan şekeri düzeyini etkileyebileceğini de ifade etmektedirler.

Şekeri Düşüren Besinler ve Nedenler

1) Ev işleri
Ev temizliği ya da bahçenizde yapacağınız bir çim biçme işlemi; diyabetli bireylerde, daha düşük kan şekeri gibi bonus puan getirebilir. Her hafta yaptığınız ev işlerinden birçoğu, yanında getirdiği birçok sağlık ikramiyesi ile beraber, orta düzey fiziksel aktivite sayılır. Market koridorlarında yürümeyi veya arabayı girişe uzak bir yere parketmeyi alışkanlık haline getirmekte fayda var. Küçük miktar egzersizler de sizi aktif hale getirecektir.

kan-sekeri-dalgalanmasi2) Yoğurt
Birçok yoğurt türünde olduğu gibi, sağlıklı bakterilere sahip yiyecekler, probiyotik olarak adlandırılır. Probiyotikler; sindirimi iyileştirebilir ve aynı zamanda kan şekerinizi kontrol altında tutmanıza yardımcı olabilir. Bazı yoğurtlar şeker ve meyve ilavelidir. Bu nedenle karbonhidrat sayımına dikkat edilmelidir. En iyi seçenek; şeker eklenmemiş, sade veya light yoğurttur.

3) Vegan Beslenme
Vegan beslenme ya da sadece sebzeye dayanan beslenmede; tip 2 diyabetli bireylerin, daha fazla şeker kontrolü sağladığı ve daha az insüline ihtiyaç duydukları bilinmektedir. Kurubaklagiller ve tam tahıllardan gelen posa artışı, karbonhidrat sindirimini yavaşlatan bir etkiye neden olabilir. Fakat vegan beslenmenin, gerçekten diyabete iyi geldiğini söylemek için, bilim insanlarının daha fazla araştırmaya ihtiyacı vardır.

Şeker Dalgalanmasına Neden Olanlar

1) Egzersiz
Fiziksel aktivite, herkes için önemli bir sağlık desteğidir. Fakat diyabetli bireylerin, egzersizi kendi ihtiyaçlarına göre adapte etmeleri gerekmektedir. Kalp atışını artıracak ve terleyecek kadar sıkı egzersiz yaptığınızda; kan şekeriniz pik yapabilir ve sonra da düşebilir. Şiddetli egzersiz veya dayanıklılık egzersizi, kan şekeri düzeyinizi en az 24 saat düşük tutabilir. Başlamadan önce, ara bir öğün yapmak faydalı olabilir. Egzersizden önce, egzersiz esnasında ve egzersizden sonra kan şekerinizi kontrol etmeniz de gerekmektedir.

2) Alkol
Alkollü içkiler karbonhidrat içerdikleri için, öncelikle kan şekerinizi yükseltirler. Fakat kan şekeri seviyeniz, içtikten sonra 12 saat boyunca düşebilir. İçkiyi yemekle birlikte tüketmek ve kan şekerinizi de kontrol etmek gereklidir. Amerikan Diyabet Derneği; kadınlar için günde en fazla 1 içki, erkekler içinse 2 içki tüketilmesini öneriyor. Bir içkiye örnek olarak; 150 gram şarap, 330 gram bira ya da en fazla 40 gram votka verilebilir.

3) Sıcaklık
Hava sıcak olduğunda klimalı bir ortamda daha güvende olursunuz. Sıcaklık, kan şekeri kontrolünü zorlaştırır. Sık sık ölçüm yapmalı ve sıvı kaybını önlemek için de bol su içilmelidir. Artan hava sıcaklığı; ilaçları, şeker ölçüm cihazı ve striplerini de etkileyebilir. Bunları sıcak bir arabanın içinde bırakmamaya özen göstermek gerekmektedir.

4) Kadınlık hormonları
Kadınlık hormonları değiştiğinde, kan şekeri de değişmektedir. Adet döngüsünün sizi nasıl etkilediğini daha iyi anlamak için, aylık şeker seviyelerinizin kaydını tutmalısınız. Menopozdaki hormon değişimleri kan şekeri kontrolünü daha da zorlaştırabilir. Hormon replasman tedavisi hakkında doktorunuza danışmalısınız.

Umut Verici: Tarçın
Bu baharatın bir tutamı; tuz, karbonhidrat veya kalori eklemeden tat verebilir. Bazı çalışmalar tarçının, tip 2 diyabetli bireylerde, vücudun insülini daha iyi kullanmasına yardımcı olabileceğini ve şekeri düşürebileceğini öne sürüyor. Kesin konuşmak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç bulunmaktadır. Ayrıca, yüksek dozlu takviyeler de yan etkilere neden olabilir. Bu yüzden tarçını denemeden önce, en iyisi doktorunuzla konuşmaktır.

kan-sekeri-dalgalanmasi-uykuDikkat: Uyku

Bazı diyabetli bireylerde, özellikle insülin kullanıyorlarsa, kestirmeler esnasında kan şekeri tehlikeli derecede düşebilir. Bu nedenle; yatmadan önce ve uyandıktan sonra, kan şekeri seviyenizi ölçmek faydalı olacaktır. Yatmadan önce yapacağınız ara bir öğün iyi gelebilir. Kan şekeri bazı kişilerde (hatta kahvaltıdan önce) hormonlardaki bir değişiklik veya insülinde düşüşe bağlı olarak yükselebilir. Bu aşamada düzenli ölçüm yapmak önemlidir. Diğer bir seçenek ise; yüksek ve düşük şeker uyarıları yapan, sürekli kan glukoz monitörü kullanmaktır.

Şeker sizin için kötü mü?
Eğer tatlıyı çok seviyorsanız, umutsuzluğa kapılmayın. Çünkü sonsuza dek tatlıdan vazgeçmek zorunda değilsiniz. Şeker; diğer karbonhidratlara göre, kan şekerinizi daha hızlı yükseltir. Ama diyabet uzmanları şimdilerde, toplam karbonhidrat miktarının en önemlisi olduğunu söylüyor. Bu nedenle porsiyonlarınızı küçük tutmakta, toplam karbonhidrat ve kaloriyi hesaba katmakta fayda var.

Peki ya Glisemik İndeks?
Günlük toplam karbonhidrat miktarının, gün boyunca düzenli olarak dağılmış olması, iyi kan şekeri kontrolünün bir anahtarıdır. Bazı kişiler ek olarak; birbirinden ayrı yiyeceklerin, kan şekeri seviyesini yükseltme puanlaması olan glisemik indeksi de kullanırlar. Kurubaklagiller, tam tahıllı ekmekler ve kahvaltılık gevrekler; beyaz ekmeğe ve makarnaya göre, daha düşük glisemik indekse sahiptir. Meyve suyunun glisemik indeksi, meyveye göre daha yüksektir. Eğer canınız yüksek glisemik indeksli bir yiyeceği çok çekiyorsa, onu düşük glisemik indeksli bir yiyeceğin yanında tüketmek kan şekeri seviyenizi kontrol altında tutacaktır.

Bir önceki yazımız olan Böbreklerinize iyi bakın! başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

www.metabolikcerrahi.com web sitesinin içeriği bilgilendirmeye yönelik hazırlanmış olup, tıbbi teşhis ve tedavi özelliği taşımaz.
www.metabolikcerrahi.com'un içeriği izinsiz ve kaynak gösterilmeden kopyalanamaz, alıntı yapılamaz.
Sitemap - Diyabet - Şeker Hastalığı - İleal İnterpozisyon - Şeker Ameliyatı - Obezite Ameliyatı
go to top